Nieuwe Handreiking Veiligheid in Aanbestedingen (ViA) gepubliceerd

De Governance Code Veiligheid in de Bouw (GCVB) heeft een vernieuwde versie van de Handreiking Veiligheid in Aanbestedingen (ViA) uitgebracht. Deze update (versie 3.0) sluit aan op de aangescherpte eis dat vanaf 1 juli 2026 alle partijen in de bouwketen moeten beschikken over een veiligheidscultuur op minimaal volwassenheidsniveau 3 (calculatief). Dit betekent een duidelijke verzwaring ten opzichte van de huidige ViA-vereisten.

Wat is er veranderd?

Niveau 3 verplicht bij contracten vanaf €100.000
Voor opdrachtnemers, leveranciers en adviesbureaus geldt bij contracten vanaf dit bedrag een ViA-eis op niveau 3. Ook opdrachtgevers verbinden zich expliciet aan deze norm.
Van ‘tredes’ naar ‘niveaus’
De handreiking is aangepast om in de toekomst ook andere bewijsmiddelen toe te kunnen laten die gebaseerd zijn op de veiligheidsladder van Hudson. Daarom wordt niet langer gesproken over tredes, maar over niveaus.
Approved Self Assessment vervalt
Deze vorm van zelfbeoordeling is geschrapt. In plaats daarvan is SCL Light toegevoegd als erkend bewijsmiddel, specifiek bedoeld voor kleinere organisaties.
Meer keuzevrijheid in bewijsmiddelen
De risicomatrix wordt niet langer gebruikt om te bepalen welk bewijsmiddel vereist is. Organisaties mogen nu – binnen de kaders van de handreiking en de eisen van de schemabeheerder – zelf kiezen hoe zij aantonen dat zij aan de ViA-eis voldoen.

Verplicht niveau 3 per 1 juli 2026

Met ViA wil de bouwsector het veiligheidsbewustzijn structureel verhogen, in alle fases van een project: van ontwerp en realisatie tot beheer en onderhoud. Door het verplichte niveau te verhogen naar niveau 3 zet de sector een volgende, stevige stap richting een volwassen veiligheidscultuur.

De vernieuwde handreiking helpt publieke en private opdrachtgevers om ViA op een juridisch juiste manier op te nemen in aanbestedingen en contracten, bijvoorbeeld als geschiktheids-, selectie- of contracteis, passend binnen de Aanbestedingswet.

Wat betekent dit concreet?

Ingenieursbureaus, bouw- en installatiebedrijven en leveranciers moeten uiterlijk 1 juli 2026 kunnen aantonen dat zij beschikken over een geldig bewijsmiddel op niveau 3, zoals een SCL-certificaat. Zonder dit bewijs kan deelname aan aanbestedingen in het gedrang komen.

De handreiking is per direct toepasbaar en sluit aan bij de Aanbestedingswet 2012. Bij vragen over proportionaliteit of de juiste toepassing wordt geadviseerd om in overleg te gaan met de opdrachtgever of een certificerende instelling.

Status VCA-MAX als bewijsmiddel

Op dit moment is VCA-MAX nog niet opgenomen als erkend bewijsmiddel binnen de Handreiking ViA. SSVV heeft hiervoor een aanvullende gedragsmodule ontwikkeld. In opdracht van de GCVB onderzoeken de Universiteit Antwerpen en TNO momenteel of VCA-MAX gelijkwaardig is aan de bestaande ViA-bewijsmiddelen. De uitkomsten van dit onderzoek worden op korte termijn verwacht.