Kaart laat regionale kloof zien: juist in randgemeenten ligt de grootste opgave
In de kaart hieronder, gemaakt met Datawrapper, is het aandeel energiezuinige woningen per gemeente in Nederland te zien. Wat direct opvalt: de verduurzaming van de woningvoorraad verloopt ongelijk. Terwijl grotere steden en nieuwbouwgemeenten al relatief veel woningen met label A of B hebben, blijven veel randgemeenten en kleinere gemeenten duidelijk achter. Dat is verklaarbaar. Deze gebieden kennen vaak:
- een oudere, grondgebonden woningvoorraad (jaren ’60–’90);
- minder grootschalige renovatieprogramma’s dan stedelijke regio’s;
- meer particuliere woningeigenaren, waardoor verduurzaming minder planmatig verloopt;
- woningen die bouwkundig geschikt zijn voor labelstappen, maar waar die nog niet zijn gezet.
De kaart laat daarmee niet alleen zien waar Nederland al verduurzaamd is, maar vooral waar de grootste labelverbetering nog moet plaatsvinden.
2030: van ambitie naar verplichting
De regionale verschillen worden urgenter door de klimaat- en energiedoelen richting 2030. In 2030 wil Nederland volgens de Nederlandse klimaatwet 55% minder broeikasgassen uitstoten vergeleken met 1990. En in 2050 moet Nederland klimaatneutraal zijn. Concreet vertaalt zich dat naar een enorme renovatieopgave:
- 1,5 miljoen bestaande woningen moeten vóór 2030 zijn verduurzaamd;
- de eerste 1,5 miljoen woningen moeten (deels) aardgasvrij of aardgasarm worden verwarmd;
- woningen met label G moeten al vanaf 2027 worden verbeterd naar minimaal label C;
- voor label F geldt uiterlijk 2030 een vergelijkbare aanpak;
- huurwoningen moeten vanaf 1 januari 2029 minimaal label D hebben.
Ook in de utiliteitsbouw wordt de druk opgevoerd:
- volgens de EPBD IV-richtlijn moet de slechtst presterende 16% van de utiliteitsgebouwen in 2030 zijn verbeterd;
- voor kantoren geldt al een label-C-verplichting, met label A als duidelijke renovatierichting richting 2030.
Van energielabel naar uitvoeringsvraagstuk
Voor energieprestatie-adviseur verandert daarmee de aard van het werk.
Waar het energielabel eerst vooral een momentopname was, ontstaat nu een concrete vraag: Hoe brengen we deze woningen daadwerkelijk naar een hoger label?
Juist in kleine gemeenten gaat het om seriematige verbeteringen van bestaande bouw -geen nieuwbouwoptimalisatie, maar renovaties, installatiewijzigingen en isolatiemaatregelen.
EP-Maatwerkadvies wordt daarin steeds belangrijker
Hier komt het EP-Maatwerkadvies in beeld.
Het Maatwerkadvies biedt:
- een gebouwspecifieke route naar labelverbetering;
- onderbouwde maatregelenpakketten;
- inzicht in investeringen, besparing en terugverdientijd;
- praktische fasering richting 2030-doelen.
Vanaf 29 mei 2026 wordt het renovatiepaspoort geïntegreerd in het maatwerkadvies, waarmee het een cruciaal hulpmiddel wordt voor het stapsgewijs verduurzamen van gebouwen. Dit paspoort, verplicht onder de EPBD IV-richtlijn, biedt een lange-termijnroutekaart voor isolatie, ventilatie en aardgasvrij wonen. Het wordt opgesteld door een gecertificeerde maatwerkadviseur. Professionals die zich hierin willen verdiepen of specialiseren kunnen daarvoor terecht bij Kader Academy, waar opleidingen zich richten op het opstellen en toepassen van deze adviezen in de praktijk.
Conclusie: de kaart is geen eindbeeld, maar een werkagenda
De visualisatie laat zien dat Nederland al stappen zet, maar ook dat een groot deel van de woningvoorraad nog een verduurzamingsslag moet maken.
Met 2030 in zicht betekent dat:
- een grote renovatieopgave in bestaande woningen;
- groeiende vraag naar onderbouwde labelverbetering;
- een verschuiving van registreren naar realiseren.
Er is dus nog veel werk te verzetten
Niet alleen om labels vast te stellen, maar om daadwerkelijk de kwaliteit van de gebouwde omgeving te verbeteren — en juist daar ligt de sleutelrol voor energieprestatie-adviseurs in de komende jaren.
Actueel
Onze nieuwste artikelen
05/03/2026
Hogescholen verstevigen positie vertrouwenspersonen — dit betekent het voor álle organisaties
02/03/2026
Opzegverbod voor preventiemedewerkers niet onbeperkt: wat leert deze uitspraak ons?
Stel een vraag