Thuiswerken of naar kantoor: de discussie in een nieuw licht
Mag een werkgever medewerkers verplichten om een deel van de week op kantoor te werken? Een recente uitspraak van de kantonrechter zet die vraag opnieuw op de agenda. Een goede aanleiding om de discussie rond thuiswerken eens van verschillende kanten te bekijken.
De aanleiding
Een grote werkgever wilde zijn medewerkers verplichten om minimaal 40 procent van hun werktijd op kantoor te zijn. Tot dan toe was dat een vrijblijvende afspraak, die volgens de werkgever onvoldoende werkte. De ondernemingsraad (OR) weigerde in te stemmen: volgens de OR wogen de nadelen voor medewerkers zwaarder dan de voordelen.
De werkgever vroeg daarop vervangende toestemming aan de kantonrechter, zoals de Wet op de ondernemingsraden (WOR) mogelijk maakt. De rechter oordeelde in oktober 2026 dat de OR in redelijkheid zijn instemming niet kon weigeren. Daarbij woog mee dat de werkgever een overgangsperiode had ingebouwd, een hardheidsclausule had opgenomen en had afgezien van een hoger percentage.
Wat pleit voor kantoor?
In de uitspraak komen argumenten terug die je in veel organisaties hoort. Elkaar fysiek ontmoeten kan bijdragen aan onderlinge verbinding, aan opleiding en ontwikkeling en aan effectieve samenwerking binnen en tussen teams. Ook speelt de beleidsvrijheid van de werkgever een rol bij de vraag hoe hij zijn organisatie inricht.
Wat pleit voor thuiswerken?
Daar staan argumenten tegenover die medewerkers en ondernemingsraden vaak inbrengen. Denk aan minder reistijd, meer ruimte om werk en privé te combineren en de mogelijkheid om thuis geconcentreerd te werken. Voor veel medewerkers is de vrijheid om zelf te kiezen waar ze werken inmiddels een belangrijk onderdeel van hun arbeidsvoorwaarden.
En vanuit arbo-oogpunt?
Ook voor veiligheidskundigen en arbo-professionals is dit geen randvraag. Thuiswerken en kantoorwerk brengen elk hun eigen aandachtspunten mee. Bij thuiswerken gaat het bijvoorbeeld om een ergonomisch ingerichte werkplek, voldoende afwisseling en de risico's van isolement of een vervagende grens tussen werk en privé. Bij kantoorwerk spelen onder meer reisbelasting en voldoende geschikte werkplekken voor iedereen die komt.
Welke kant je organisatie ook kiest: neem de gevolgen voor gezondheid en veiligheid mee in de afweging en in je risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E).
Drie concrete aandachtspunten
Wat betekent dit voor jou als arbo- of veiligheidsprofessional, los van de vraag wie gelijk heeft?
- Neem thuiswerken op in de RI&E. Werken mensen (deels) thuis, dan horen de risico's van de thuiswerkplek in je risico-inventarisatie en -evaluatie: inrichting en werkhouding, maar ook werkdruk en de balans tussen werk en privé.
- Kijk ook naar de kantoorkant. Verandert het beleid, bijvoorbeeld meer verplichte kantoordagen, check dan of er genoeg geschikte werkplekken zijn. Ook de rechter benadrukte in deze zaak dat de werkgever zich moet blijven inzetten voor voldoende werkplekken.
- Betrek de ondernemingsraad op tijd. In deze zaak had de werkgever instemming van de OR nodig voor het nieuwe beleid, en die kreeg hij pas via de rechter. Een zorgvuldig proces, met een overgangsperiode en ruimte voor individuele situaties, weegt mee als het tot een geschil komt.
Tip: werkplekken goed beoordelen
Wil je thuis- en kantoorwerkplekken zelf onderzoeken en onderbouwd adviseren? In de cursus Werkplekonderzoek mens, middelen, taken van Kader Academy leer je in twee dagen hoe je een werkplekonderzoek uitvoert en een protocol opzet voor een doelmatige analyse.
Actueel
Onze nieuwste artikelen
Stel een vraag