Energielabel en verduurzaming monumenten; balans tussen erfgoed en energie
Vanaf 1 mei 2026 geldt ook voor monumenten de wettelijke verplichting om bij wisseling van eigenaar of bewoner een geldig energielabel te overleggen. Dit brengt nieuwe verantwoordelijkheden met zich mee en benadrukt het belang van een passend energielabel dat recht doet aan de unieke kenmerken van monumentale gebouwen. Tegelijk vraagt dit om andere expertise van de energieprestatieadviseurs, die zich moeten verdiepen in de bijzondere bouwfysische eigenschappen en beperkingen van monumenten.
Verduurzaming van monumenten is een complex proces waarbij technische, bouwkundige en erfgoedwaarden samenkomen. Monumenten zijn vaak gebouwd met materialen en technieken die vragen om een specifieke aanpak. Zo is isolatie aan de binnenzijde van gevels meestal de enige optie, omdat buitenisolatie het zicht op het monumentale metselwerk kan aantasten. Echter, binnenisolatie brengt risico’s met zich mee, zoals het verhogen van vochtproblemen die kunnen leiden tot houtrot en vorstschade. Het is daarom essentieel om het juiste isolatiesysteem te kiezen, afgestemd op het gebouw en de omgevingsfactoren, met aandacht voor dampremmende, hybride of capillair actieve systemen.
Daarnaast vormt het energielabel voor monumenten een uitdaging. Het standaard energielabel houdt onvoldoende rekening met de unieke bouwfysische eigenschappen en beperkingen van monumenten. Dit kan leiden tot onrealistische verwachtingen en onduidelijkheid voor eigenaren. Er is behoefte aan maatwerk en een integrale benadering die verduurzaming en behoud van monumentale waarden in balans brengt.
Er wordt benadrukt dat verduurzaming en erfgoed elkaar niet uitsluiten, maar juist hand in hand kunnen gaan. Door goede begeleiding, gebruik van de juiste isolatiematerialen en gedegen adviesprogramma’s zoals het Ontzorgingsprogramma Verduurzaming Monumenten, kunnen monumenten toekomstbestendig worden gemaakt met behoud van comfort, authenticiteit en een lagere CO2-footprint. Deze sessie biedt daarmee waardevolle inzichten voor eigenaren, adviseurs en beleidsmakers die aan de slag willen met duurzame oplossingen binnen de monumentenzorg.
Deze breakoutsessie tijdens het congres “De toekomst van het energielabel” op 29 mei 2026 wordt verzorgd door Frank Buchner, programmaleider Erfgoed en Duurzaamheid bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.
Actueel
Onze nieuwste artikelen
17/02/2026
Kaart laat regionale kloof zien: juist in randgemeenten ligt de grootste opgave
17/02/2026
Energie wordt straks mogelijk voor alle huishoudens veel duurder tijdens spitsuren
Stel een vraag